BE@RBRICK nedir?
BE@RBRICK, Japon şirketi Medicom Toy’un ürettiği bir figürdür ve 2001’de tanıtılmıştır. Temel form, bloklardan kurulmuş stilize bir ayıdır: silindir bir gövde, yuvarlak kulaklar, sade bir yüz, eklemli blok kollar ve bacaklar. Bu sadelik bir eksik gibi durmaz. Figürün uzaktan tanınmasını sağlayan şey, tam olarak bu az sayıda elemandır.
Tasarımcı Tatsuhiko Akashi, bu temel ayı biçimiyle yaygın biçimde anılır. Ad, biçim ve üretici birlikte düşünülür. Evde görülen her blok ayı bu tarihin parçası değildir. BE@RBRICK adı Medicom Toy’un figürüne aittir.
Yazılış da bu ayrımın parçasıdır. Marka, ortasında @ ile, BE@RBRICK biçiminde anılır. Günlük dilde Bearbrick denmesi yaygındır ve arama iki yazılışı da taşır. Bu yazıda özel ad Medicom figürü için kullanılır. Katalogdaki parça ise ayı figürü diye anılır. İki kelimeyi aynı cümlede eşitlemek, hem tarihi hem vitrini bulanıklaştırır.
Form neden bu kadar çabuk okunur?
Form, uzaktan bile bir bakışta ayı olarak okunur çünkü gövde tek bir silindire indirgenmiştir ve kulaklar bu silindirin üstünde iki sade daire gibi durur. Yüz, karakteri bağırmaz. İfade, ayrıntıdan çok duruştan gelir. Kollar ve bacaklar bloktur. Eklemler, figürü kilitli bir heykele çevirmek için değil, temel bir hareket payı bırakmak için vardır.
Bu anatomi, yüzeyi boş bir alan gibi bırakır. Düz renk, parlak cila ya da bir baskı geldiğinde siluet bozulmaz. Siyah mermer Bearbrick ışığı yüzeyde gezdirir ve koyu bir kütle kurar. Parlak beyaz ayı figürü aynı kütleyi açık bir odada neredeyse sade bir heykel gibi gösterir. İkisi de katalog parçasıdır. Ölçüleri, bu yazıdaki Medicom yüzdeleriyle eşleştirilmez.
Silindir gövde, ışığın nasıl düştüğünü de belirler. Parlak bitişte highlight ince bir çizgi halinde dolaşır. Mat bir yüzeyde ise gölge, eklemlerin arasından okunur. İkisi de aynı fikrin iki hali değildir zorunlu olarak. Biri yansıma ister, öteki formu sessiz tutar. Odayı seçerken bu fark, isimden daha işe yarar.
Figür ne zaman ve kim tarafından üretildi?
Figür, 2001’de Medicom Toy tarafından tanıtıldı. Şirket Japon oyuncak ve koleksiyon üretimiyle anılır. BE@RBRICK, bu hattın en geniş tanınan biçimlerinden biri oldu. Akashi’nin adının geçmesi, tek bir sanatçı imzalı heykelden çok, tekrar edilebilen endüstriyel bir formun tasarımına işaret eder.
Tekrar, burada değersizleşme anlamına gelmez. Aynı gövde farklı yüzeylerle yeniden kurulabildiği için bir koleksiyon dili doğdu. Moda, müzik ve sanat bu gövdeyi kendi imgeleriyle kullandı. O hikâyenin temposu kültürün nasıl oluştuğu yazısında durur. Üreticinin sitesine, uydurma bir sayfa başlığı vermeden, buradan bakılabilir: https://www.medicomtoy.co.jp/
Tarih, bir parçanın kendiliğinden değerli olduğunu da söylemez. 2001 bir başlangıç yılıdır. O yıldan sonra üretilen her blok ayı, bu başlangıcın resmi devamı sayılmaz. Üretim yeri, seri ve yüzey ayrı sorulardır. Bunlar karıştığında figür, olduğundan daha kapalı bir nesneye dönüşür.
Yüzde ile anlatılan ölçü neyi söyler?
Yüzde, Medicom’un kendi ölçü sisteminin adıdır. Her ayı figürünün evrensel cetveli değildir. Yayımlanmış karşılıklarda 100% 70 mm, 400% 280 mm ve 1000% 700 mm olarak anılır. Sistemde başka yüzdeler de vardır. Güncel karşılık, üreticinin cetvelinden kontrol edilir.
Bu sayılar, Popüler Sanat fotoğraflarının ölçüsü değildir. Ekrandaki bir ayı, avuç içine sığan bir parça da olabilir, oda ölçeğine yaklaşan bir kütle de. Fotoğraf, milimetreyi gizler. Satın almadan önce duracağı yeri metreyle görmek, yüzdeyi ezberlemekten daha sağlam bir adımdır. Ayrıntı ölçü sistemi yazısında açılır.
Hangi yanılgılar kararı bozar?
En sık yanılgı, blok ayı siluetini görür görmez parçayı Medicom’un BE@RBRICK’i saymaktır. Siluet bir ipucudur, kimlik belgesi değildir. İkinci yanılgı, ayak tabanındaki bir logo, kutu ya da hologramın tek başına yeterlilik taşıdığıdır. Bu işaretlerden biri, tek başına, bir parçanın ne olduğunu kanıtlamaz. Üreticinin kayıtları ve güncel açıklaması esastır.
Üçüncü yanılgı, büyük olanın daha gerçek olduğudur. 1000%, Medicom cetvelinde 700 mm’lik bir ölçüdür. Nitelik derecesi değildir. Katalogda görülen parlak siyah ya da beyaz figür de bir yüzde rozeti taşımaz. Designer toy nedir yazısı, bu aileyi oyuncak, heykel ve dekor arasında nasıl konumladığını daha geniş anlatır.
Dördüncü yanılgı, ismin kendisinin bir yatırım cümlesi olduğudur. Bu yazı fiyat, satış adedi ya da gelecekteki değer üzerine konuşmaz. Formun tarihi ile bir parçanın odadaki işi ayrıdır. İkisini aynı beklentiye bağlamak, hem bakmayı hem seçmeyi aceleye getirir.
Katalogdaki bir ayı figürüne nasıl bakılır?
Katalogdaki figüre önce duracağı odaya göre bakılır. Parlak siyah, koyu bir kütle kurar ve çevresinde açık bir yüzey ister. Parlak beyaz, ışığı geri verir ve sade bir rafta formun kendisini öne çıkarır. İkisi de Bearbrick seçkisinde duran bitmiş parçalardır. Malzeme, bitiş ve uygunluk ürün sayfasında netleşir. Bu yazı o sayfanın yerine geçmez.
Bakarken üç şeyi ayırmak yeter. Birincisi, Medicom’un 2001’de tanıttığı figürün tarihidir. İkincisi, yüzde adlarının o üreticinin ölçü dili olduğudur. Üçüncüsü, vitrindeki parçanın bu tarihin resmi bir örneği olarak sunulmadığıdır. Bu üç cümle karışınca hem kelime hem beklenti şaşar. Designer toy seçkisi, ayı formunun yanındaki diğer figürleri de aynı sakinlikle gösterir.
Bu bilgiyle ne yapılır?
Bu bilgiyle yapılabilecek en sakin iş, figürü bir statü cümlesi gibi değil, bir form olarak seçmektir. Silueti seviyorsanız renk ve bitişe bakın. Ölçeği merak ediyorsanız Medicom’un yayımlanmış sistemini öğrenin ve ara yüzdeleri güncel cetvele bırakın. Elinizdeki ya da vitrindeki parça için tek bir işarete güvenmeyin.
BE@RBRICK, aynı blok ayıyı uzun süredir taşıyan bir üretim fikridir. Popüler Sanat’ın işi, bu fikri kendi kataloğundaki dekoratif figürlerle karıştırmadan göstermektir. Formu koleksiyon içinde başka parçalarla yan yana görmek, tek bir ismin taşıyabileceğinden daha net bir karar verir. İsim öğrenildikten sonra asıl soru sadeleşir: bu kütle, bu odada ne iş görür?
